معنی به حرص ار شربتی خوردم مگیر از من که بد کردم
ه حرص ار شربتی خوردم مگیر از من که بد کردم
که بی آبی نرفت از یادم آن شیرین شراب آباد
معنی بیت به زبان ساده:
اگر من از روی حرص و طمع، جرعهای (شربتی) بیشتر خوردم، از من مگیر (سرزنش نکن) که کار بدی کردم؛
چون در بیآبی و تشنگی، مزه آن شراب گوارا و شیرین را هرگز فراموش نکردم (یعنی هنوز قدر نعمت را میدانم و شکرگزارم).
مفهوم کلی و درس اخلاقی:
سعدی در این بیت با زبانی طنزآمیز و عذرخواهانه میگوید: اگر گاهی از روی حرص انسانی، بیشتر از حد معمول از نعمتی استفاده کردم، مرا خیلی سرزنش نکنید؛ چون من هیچگاه نعمت و گوارایی آن را در زمان سختی و کمبود فراموش نکردهام.
در واقع دفاع میکند از ضعف انسانی در برابر حرص، اما همزمان شکرگزاری و یادآوری نعمت را برجسته میکند.
این بیت اغلب به عنوان مثالی از توجیه نرم و زیبا برای خطای انسانی نقل میشود و نشاندهنده سبک سعدی در ترکیب طنز، اخلاق و واقعبینی است.